Πώς εκδηλώνεται η διπολική διαταραχή;

bbk-emotionheader

Παραθέτουμε πιό κάτω τα βασικά συμπτώματα που μπορεί να παρουσιάσει ένας άνθρωπος κατά την εμφάνιση ενός μανιακού/υπομανιακού ή ενός καταθλιπτικού επεισοδίου. Δεν πρέπει όμως να αρκεστούμε σ’ αυτά για να “βάλουμε τη διάγνωση” ότι κάποιος πάσχει από διπολική διαταραχή. Η διάγνωση, που είναι μια καθαρά ιατρική πράξη, απαιτεί πολύ περισσότερες γνώσεις και εμπειρία και μπορεί να γίνει μόνο από έναν ψυχίατρο.

Αυτό που μπορούμε να κάνει κάποιος αν διαπιστώσει τέτοιου είδους συμπτώματα σε έναν δικό του άνθρωπο ή και στον εαυτό του είναι να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό ψυχίατρο για μια σωστή διάγνωση και βοήθεια.

bbk-smile1Τί είναι ένα μανιακό / υπομανιακό επεισόδιο;

Ενα μανιακό / υπομανιακό επεισόδιο χαρακτηρίζεται από:

  • Αισθήματα μεγαλείου, υπεροχής και υπέρμετρης αυτοπεποίθησης
  • Μειωμένη ανάγκη για ύπνο. Ο ασθενής νιώθει ακμαιότατος με ελάχιστες ώρες ύπνου
  • Πολυλογία. Δύσκολα ο συνομιλητής μπορεί να πάρει το λόγο
  • Γρήγορη ροή σκέψεων
  • Εύκολη διάσπαση του συνειρμού. Ο ασθενής μιλώντας περνά ταχύτατα από το ένα θέμα στο άλλο
  • Υπερδραστηριότητα. Είτε στην εργασία, είτε στο σχολείο, είτε στην κοινωνία (“κοινωνική άνοδος”, “σεξουαλικές επιτυχίες” κλπ)
  • Επιπόλαιες ή “παρατραβηγμένες” στάσεις και δραστηριότητες. Ο ασθενής δεν μπορεί να σταματήσει να αγοράζει συνήθως άχρηστα πράγματα, να έχει αδιάκριτη σεξουαλική συμπεριφορά ή να προχωρά σε παρακινδυνευμένες επαγγελματικές αποφάσεις.

Δεν είναι βέβαια ανάγκη να τα εμφανίζει όλα αυτά ταυτόχρονα για να χαρακτηριστεί ένας ασθενής μανιακός ή υπομανιακός. Σύμφωνα με την τελευταία κατάταξη DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), αρκεί να υπάρχουν 3-4 από αυτά τα συμπτώματα για μια περίοδο μιας εβδομάδας.

Δεν υπάρχει σαφής διαχωριστική γραμμή διάκρισης του μανιακού από το υπομανιακό επεισόδιο. Γενικά ισχύει ότι είναι ένα συνεχές φάσμα εκδηλώσεων όπου όσο πιό “ήπια” είναι τα συμπτώματα, τόσο κοντά στο υπομανιακό βρισκόμαστε. Ενώ όσο πιό “έντονα” και “ενοχλητικά” είναι τα συμπτώματα, τόσο πιό κοντά στο μανιακό.

Για παράδειγμα όταν η αλλαγή στη συμπεριφορά και το συναίσθημα, είναι μεν διακριτή από το περιβάλλον, δεν προκαλεί όμως προβλήματα στην καθημερινή ζωή και δραστηριότητα του ανθρώπου, μιλάμε για υπο-μανιακό επεισόδιο. Αντίθετα όταν το συναίσθημα δεν είναι απλά “ανεβασμένο” αλλά εκρηκτικό, οι συμπεριφορές ιδιαίτερα ενοχλητικές και προκλητικές, έτσι ώστε μερικές φορες να κινδυνεύει ο ίδιος ή να ενδέχεται να κάνει κακό σε άλλους, τότε έχουμε μανιακό επεισόδιο.

bbk-angry1Τί είναι ένα καταθλιπτικό επεισόδιο;

Αντίστοιχα ένα καταθλιπτικό επεισόδιο χαρακτηρίζεται από:

  • Καταθλιπτικό συναίσθημα για το μεγαλύτερο διάστημα της μέρας, σχεδόν κάθε μέρα. Πχ. αισθήματα λύπης, κενότητα, απελπισίας, κλάμμα.
  • Σαφή μείωση του ενδιαφέροντος και ανηδονία για οποιαδήποτε από τις καθημερινές δραστηριότητες.
  • Μεγάλη απώλεια βάρους χωρίς δίαιτα, ή και το αντίθετο μεγάλη αύξηση του βάρους.
  • Εντονότατη αυπνία ή υπνηλία σχεδόν καθημερινά
  • Ανησυχία / “ακαθισία” ή μεγάλη επιβράδυνση της συμπεριφοράς αισθητή από το περιβάλλον.
  • Αίσθημα κόπωσης και απώλειας ενέργειας.
  • Αισθήματα αναξιότητας ή αδικαιολόγητη αυτομομφή.
  • Μειωμένη ικανότητα σκέψης και συγκέντρωσης, αναποφασιστικότητα.
  • Επαναλαμβανόμενες σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας, σχεδιασμός αυτοκτονίας ή απόπειρα.

Αρκούν πέντε από τα παραπάνω σημεία σύμφωνα με το αμερικανικό εγχειρίδιο ταξινόμησης (DSM-5), να υπάρχουν για πάνω από μία εβδομάδα σε κάποιον άνθρωπο, για να μιλήσουμε για καταθλιπτικό επεισόδιο. Και βέβαια είναι προϋπόθεση, αυτά να μήν οφείλονται σε κάποια έντονη στενοχώρια ή πένθος από κάποια απώλεια.

 

Στο επόμενο: Αίτια και παράγοντες κινδύνου

 

(Visited 384 times, 11 visits today)

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης

Νευρολόγος - Ψυχιατρος