Αίτια ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής

(Παράγοντες που συμμετέχουν στην εμφάνισή της)

 

Φαντάσου ότι το μυαλό σου έχει κολλήσει σε  μία συγκεκριμένη σκέψη ή εικόνα…
bbk-anxiousΚι αυτή η σκέψη ή η εικόνα να επαναλαμβάνεται συνέχεια και συνέχεια ανεξάρτητα από το τί κάνεις εκεινη τη στιγμή…
Δεν τις επιζητάς αυτές τις σκέψεις – αλλά είναι σαν χιονοστιβάδα…
Μαζί έρχεται κι ένα έντονο συναίσθημα άγχους…
Το άγχος είναι το σύστημα συναγερμού του εγκεφάλου σου. Οταν νιώθεις άγχος σημαίνει ότι βρίσκεσαι σε κίνδυνο. Το άγχος είναι ένα συναίσθημα που σου λέει: “Αντίδρασε, προστάτεψε τον εαυτό σου, ΚΑΝΕ ΚΑΤΙ!
Ίσως αναγνωρίζεις ότι αυτός ο φόβος είναι αστήριχτος ή και ανόητος. Δεν παύει όμως να είναι πολύ πραγματικός, έντονος και αληθινός…
Γιατί να σου λέει ψέματα ο εγκέφαλός σου;
Γιατί να έχεις αυτό το συναίσθημα αν δεν είναι πραγματικό; Τα συναισθήματα δεν κάνουν λάθος… Ή μήπως κάνουν;
Δυστυχώς, άν πάσχεις από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή κάνουν. Αν πάσχεις από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή το σύστημα συναγερμού του εγκεφάλου σου δεν δουλεύει σωστά. Σε ενημερώνει ότι βρίσκεσαι σε κίνδυνο, χωρίς να βρίσκεσαι πράγματι.
Οι μελέτες έδειξαν ότι σε σχέση με τον εγκέφαλο των ανθρώπων που δεν έχουν αυτή τη διαταραχή, οι εγκέφαλοι των ανθρώπων που την έχουν, είναι διαφορετικοί και λειτουργούν διαφορετικά.
Προσπαθούν απεγνωσμένα να ξεφύγουν από αυτό το ατελείωτο άγχος που σε παραλύει…

απόδοση: doctorbabis

International OCD Foundation

Η παλιότερη δοξασία ότι η ιδεοψυχναγκαστική διαταραχή, είναι αποτέλεσμα προσωπικών εμπειριών έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα καθώς μπαίνουν στο κέντρο της έρευνας βιολογικοί παράγοντες. Το γεγονός ότι η ασθενείς με ΙΨΔ βελτιώνονται σημαντικά με συγκεκριμένα φάρμακα που επηρεάζουν τη σεροτονίνη είναι μια πολύ σαφής ένδειξη ότι η διαταραχή αυτή έχει βιολογική βάση.

Δεν αποδίδεται πλέον η ΙΨΔ απλά και μόνο σε παιδικές εμπειρίες και εκμαθημένες απόψεις όπως η υπερβολική έμφαση στην καθαριότητα ή στη δημιουργία σκέψεων-ταμπου. Η έρευνα σήμερα έχει στραφεί στην αλληλεπίδραση νευροβιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων καθώς και σε γνωσιακές διαδικασίες.*

Παράγοντες που συμμετέχουν στην εμφάνιση ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής

 

Βιολογικοί παράγοντες

Οι έρευνες για τους βιολογικούς παράγοντες έχουν εστιαστεί σε ένα κύκλωμα του εγκεφάλου το οποίο ρυθμίζει τις πιό αρχέγονες πλευρές της συμπεριφοράς όπως είναι η εocdBiol1πιθετικότητα ή σεξουαλικότητα και οι σωματικές εκκρίσεις. Το κύκλωμα αυτό μεταφέρει πληροφορίες από το πιό μπροστινό κομάτι του μετωπιαίου λοβού (κογχομετωπιαίος φλοιός) σέ άλλους σχηματισμούς που βρίσκονται πιό βαθειά, στο κέντρο του εγκεφάλου (ραβδωτό σώμα, θάλαμος, κερκοφόρος πυρήνας, βασικά γάγγλια). Οταν ενεργοποιηθεί αυτό το κύκλωμα από κάποιο ερέθισμα, προκαλείται και μία συγκεκριμένη συμπεριφορά προκειμένου να απαντήσει ο οργανισμός ανάλογα, σ’ αυτό το ερέθισμα.

Για παράδειγμα όταν νιώσουμε μετά από κάποια δραστηριότητα ότι τα χέρια μας είναι λερωμένα, κινητοποιείται αυτό το κύκλωμα και αρχίζουμε να πλένουμε τα χέρια μας. Μόλις τα πλύνουμε η δραστηριότητα του κυκλώματος αυτού μειώνεται και σταματούμε να πλένουμε τα χέρια μας. Στην περίπτωση του ανθρώπου με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, ο εγκέφαλος φαίνεται ότι δεν μπορεί να μειώσει τη δραστηριότητα αυτου του κυκλώματος με αποτέλεσμα να συνεχίζει να πλένει τα χέρια του ξανά και ξανά.

Σεροτονίνη

Τα κύτταρα στον εγκέφαλο επικοινωνούν μεταφέροντας ερεθίσματα το ένα στο άλλο. Για τη μεταφορά του ερεθίσματος χρησιμοποιούνται διάφορες ουσίες που λέγονται νευροδιαβιβαστές. bbk-serotoninΕνας από τους πιό σημαντικούς νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου μας είναι η σεροτονίνη. Η σεροτονίνη εμπλέκεται σε πάρα πολλά κυκλώματα του εγκεφάλου όπως του άγχους, του ύπνου, της μνήμης κλπ. Η σεροτονίνη λοιπόν (και συγκεκριμένα η ύπαρξή της σε μή επαρκείς ποσότητες) ενοχοποιείται και για την εμφάνιση των συμπτωμάτων της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής. Η άποψη αυτή φαίνεται να είναι πολύ εύλογη, αφού διάφορα φάρμακα που αυξάνουν τη διαθεσιμότητα της σεροτονίνης, βελτιώνουν σημαντικά τα συμπτώματα της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής.

 

Ψυχολογικοί παράγοντες

Σύμφωνα με τη Θεωρία της Μάθησης, τα συμπτώματα της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής οφείλονται ocdPsychFactorsστην ανάπτυξη -μέσα από κάποιες αρνητικές εμπειρίες- εκμαθημένων αρνητικών σκέψεων και αρνητικών τύπων συμπεριφοράς έναντι καταστάσεων που κανονικά είναι ουδέτερες χωρίς αρνητικό ψυχολογικό πρόσημο.

Σύμφωνα με το γνωσιακό μοντέλο για την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, ο καθένας μπορεί να έχει ενοχλητικές σκέψεις κάπου-κάπου. Τα άτομα όμως με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, έχουν συχνά μιά υπερ-διογκωμένη αίσθηση ευθύνης και παρερμηνεύουν έτσι αυτές τις σκέψεις θεωρώντας τες ιδιαίτερα επικίνδυνες έως και καταστροφικές. Αυτή η παρερμηνεία των ενοχλητικών σκέψεων, όταν επαναλαμβάνεται, μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη εμμονών και φοβιών οι οποίες με τη σειρά τους οδηγούν σε ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές.*

 

Επόμενο: Θεραπεία Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής

(Visited 1,966 times, 97 visits today)

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης

Νευρολόγος - Ψυχιατρος