Διαταραχή Μετατραυματικού Άγχους
(Post-traumatic Stress Disorder, PTSD)

Παρά την ακριβή μετάφραση του όρου από τα αγγλικά, όταν χρησιμοποιούμε τον όρο στα ελληνικά είναι δυνατόν να γίνουν διάφορες παρεξηγήσεις. Να εννοήσουμε δηλαδή μια διαταραχή άγχους μετά από κάποιο τραυματισμό σωματικό. Στην πραγματικότητα ο όρος είναι πολύ ευρύτερος.

ptsd-girl1Οταν λέμε Διαταραχή Μετατραυματικού Άγχους, εννοούμε τη διαταραχή που οφείλεται σε κάποιο ισχυρό τραυματικό (κυρίως ψυχοτραυματικό) γεγονός το οποίο έχει κάποιος βιώσει. Τέτοια γεγονότα είναι: το να είναι αυτόπτης μάρτυρας θανατηφόρων τροχαίων ή άλλων δραματικών καταστάσεων, να είναι θύμα βιασμού ή σεξουαλικής κακοποίησης ή -κάτι δυστυχώς πιό σύγχρονο- μάρτυρες βομβαρδισμών, σεισμών, πλημμυρών, ή άλλων μαζικών καταστροφών.

Πολλοί θα δυσκολευτούν να αντιμετωπίσουν ή να διαχειριστούν τέτοια γεγονότα. Δεν θα εμφανίσουν όμως όλοι αυτή τη διαταραχή κυρίως διότι με το χρόνο ή με τη βοήθεια του περιβάλλοντος θα το ξεπεράσουν με φυσικό τρόπο. Κάποιοι όμως θα εμφανίσουν την λεγόμενη “Διαταραχή Μετατραυματικού Αγχους”. Τα συμπτώματα της διαταραχής μπορεί να εμφανιστούν μέσα στους επόμενους μήνες από το ψυχοτραυματικό γεγονός αλλά μερικές φορές μπορεί να εμφανιστούν μέχρι και χρόνια αργότερα.

 

Συμπτώματα

1. Συμπτώματα ανα-βίωσης

Τα συμπτώματα αναβίωσης μπορεί να είναι ιδιαίτερα ενοχλητικά για τις καθημερινές δραστηριότητες. Μπορεί να πυροδοτούνται από σκέψεις που κάνει το ίδιο το άτομο ή από αντικείμενα ή καταστάσεις που θυμίζουν το ψυχοτραυματικό γεγονός.

  • “Φλασμπάκ”. Το ψυχοτραυματικό γεγονός έρχεται πολύ ζωντανά στη μνήμη μας -σαν να το ζούμε ξανά- και μαζί τα συμπτώματα που είχαμε όταν το είχαμε ζήσει, όπως ταχυκαρδίες, εφιδρώσεις κλπ.
  • Ασχημα όνειρα-εφιάλτες.
  • Επαναλαμβανόμενες τρομακτικές σκέψεις γύρω από το γεγονός
2. Συμπτώματα αποφυγής και συναισθηματικής επιπέδωσης

Προκαλούνται από πράγματα ή καταστάσεις που θυμίζουν στον πάσχοντα το τραυματικό γεγονός και μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητά του. Για παράδειγμα, μετά από μιά εμπειρία από ένα άσχημο τροχαίο, το άτομο μπορεί να αποφεύγει να οδηγεί ή και να μπαίνει ακόμη σε αυτοκίνητο.

Πολλά άτομα θέλοντας να απωθήσουν την ανάμνηση του γεγονότος (“να το ξεχάσουν όπως λέμε”), προσπαθούν να απασχολούνται υπέρμετρα με την εργασία τους ή με διάφορα χόμπυ.

Τέλος, άλλοι, προκειμένου να απαλλαγούν από τα δυσάρεστα συναισθήματά τους, προσπαθούν να “μή νιώθουν τίποτε”. Είναι μια κατάσταση που λέγεται συναισθηματική επιπέδωση και μπορεί να οδηγήσει σε απόσυρση του ατόμου από την κοινωνία και απομόνωση ή να το κάνει να παραιτηθεί από χρήσιμες ή ευχάριστες δραστηριότητες που είχε.

3. Συμπτώματα υπερ-εγρήγορσης

Η υπέρ-εγρήγορση (hyperarousal) είναι μία κατάσταση συνεχούς έντασης (“στην τσίτα”), ανησυχίας και αδυναμίας να ηρεμήσει κανείς, ενώ το μυαλό του είναι συνεχώς σε πιθανούς ή απίθανους κινδύνους. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε:

  • ευερεθιστότητα και εύκολους “καυγάδες”
  • ξεσπάσματα θυμού
  • προβλήματα ύπνου (κυρίως αυπνία)
  • προβλήματα συγκέντρωσης
4. Γνωστικές και συναισθηματικές διαταραχές

Το βασικό χαρακτηριστικό των ενοχλημάτων αυτών είναι ότι δεν οφείλονται σε κάποιες εγκεφαλικές κακώσεις ή βλάβες.

  • Δυσκολία ανάκλησης στη μνήμη κρίσιμων στιγμών του τραυματικού γεγονότος
  • Αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό ή για τον κόσμο
  • Αδκικαιολόγητα ή δυσανάλογα συναισθήματα ενοχής, αυτομομφή
  • Απώλεια ενδιαφέροντος για όποιεσδήποτε ευχάριστες δραστηριότητες

Πολύ συχνά τέτοιου είδους συμπτώματα κάνουν τον ασθενή να νιώθει αποξενωμένος από τους οικείους του και ακόμη και από τον εαυτό του.


 

Δείτε επίσης: Ποιά είναιη θεραπεία Διαταραχής Μετατραυματικού Άγχους

(Visited 313 times, 6 visits today)

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης

Νευρολόγος - Ψυχιατρος