Κατάθλιψη ή Ψύχωση;

Ίδιο ή διαφορετικά αίτια;

 

Το άρθρο αυτό είναι το πρώτο από δύο άρθρα που στηρίζονται σε μια βιβλιογραφική ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο διαδικτυακό ψυχιατρικό portal Psychiatric Times*. Η ανασκόπηση έγινε από τον Albert H. C. Wong, MD, PhD, καθηγητή Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο.

 

psy-depgirl2Συχνά βλέπουμε ασθενείς να παρουσιάζουν ταυτόχρονα καταθλιπτικά και ψυχωτικά συμπτώματα, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει την διάγνωση και τη θεραπεία. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στο καταθλιπτικό συναίσθημα και τα άλλα νευροφυτικά συμπτώματα από τη μιά και τις ψευδαισθήσεις και το παραλήρημα της ψύχωσης από την άλλη, αυξάνονται συνέχεια οι ενδείξεις ότι υπάρχουν κοινές αιτίες. Οπως υπάρχει ήδη και μια πρακτική χορήγησης ίδιων φαρμάκων για την αντιμετώπιση αυτών των συμπτωμάτων.

Η συνύπαρξη καταθλιπτικών και ψυχωτικών συμπτωμάτων (συννοσηρότητα) είχε παρατηρηθεί ήδη από τον 2ο αιώνα από τον Γαληνό ο οποίος ανέφερε ότι ασθενείς με κατάθλιψη μπορεί να έχουν ταυτόχρονα και παραληρητικές ιδέες.1

Τον 19ο αιώνα, ο μεγάλος ψυχίατρος Εμιλ Κρέπελιν (Emil Kraepelin) και άλλοι αργότερα, προτίμησαν να ξεχωρίσουν την σχιζοφρένεια από τις άλλες ψυχωτικές διαταραχές με συναισθηματικούς συντελεστές, διάκριση που διατηρείται ουσιαστικά μέχρι και την τελευταία (2016) κατάταξη DSM-5.

Οι τρείς τρόποι συν-νοσηρότητας

Πρακτικά διακρίνουμε 3 περιπτώσεις όπου τα ψυχωτικά χαρακτηριστικά μπορούν να συνδυάζονται με συναισθηματικές διαταραχές:

Σχιζοσυναισθηματική διαταραχή Το χαρακτηριστικό της είναι ότι υπάρχουν ψυχωτικές διαταραχές που επιμένουν και στην πορεία μπορεί να εμφανιστούν και συναισθηματικού τύπου διαταραχές.

Kαταθλιπτική διαταραχή με ψυχωτικά στοιχεία.Εδώ έχουμε συνήθως ένα ιστορικό με επεισόδια κατάθλιψης και σε κάποιο επεισόδιο όπου η κατάθλιψη χειροτερεύει ιδιαίτερα, οπότε μπορεί να εμφανιστούν και ψυχωτικά στοιχεία. Στην περίπτωση αυτή, τα ψυχωτικά συμπτώματα είναι μία ακραία επέκταση των αρντηικών σκέψεων και συναισθημάτων και σε άμεση σχέση με αυτά. (Από την προσωπική μας εμπειρία αναφέρουμε ένα παράδειγμα τέτοιου περιστατικού όπου ο ασθενής μας, για μεγάλα διαστήματα της μέρας, ένιωθε ότι ήταν πεθαμένος και πώς και όλοι οι άλλοι γύρω του είχαν επίσης πεθάνει.) Αντίθετα, τα ψυχωτικά στοιχεία στη σχιζοφρένεια είναι συνήθως πρωτογενή και είναι συνήθως κοινωνική απόσυρση και παραληρήματα του τύπου “μου κλέβουν τη σκέψη με μηχανήματα”, “ελέγχουν τη συμπεριφορά μου” κλπ, ενώ οι ακουστικές ψευδαισθήσεις είναι ανθρώπινες φωνές με περιεχόμενο που ενισχύει το παραλήρημα όπως “σε ελέγχουμε, σε παρακολουθούμε” κλπ2,3.

Χρειάζεται μεγάλη εμπειρία για να ξεχωρίσει κανείς τα καταθλιπτικά συμπτώματα στην σχιζοφρένεια κι αυτό γιατί

  • η κατάθλιψη μπορεί να μιμηθεί τα αρνητικά ψυχωτικά συμπτώματα της σχιζοφρένειας όπως ανηδονία, υπο-βουλητικότητα (low motivation), κοινωνική απόσυρση, επιπεδωμένο συναίσθημα
  • επιπλέον τα ανιψυχωτικά φάρμακα λόγω της αντι-ντοπαμινεργικής τους δράσης (anti-D2 κυρίως) δημιουργούν συμπεριφορές που δύσκολα μπορούν να διακριθούν από μία πρωτοπαθή καταθλιπτική διαταραχή
Καταθλιπτική αντίδραση στην ψύχωση.Στην περίπτωση αυτή έχουμε βασικά μιά ψύχωση -συνήθως σχιζοφρένεια- κατά την οποία, όταν συνειδητοποιεί ο ασθενής την άσχημη πρόγνωση που έχει η νόσος του εμφανίζει κατάθλιψη ώς αντίδραση στη συνειδητοποίηση της βασικής του ασθένειας.

Οι δύο απόψεις για την αιτιολογία

dipole2Η παραδοσιακή άποψη για την αιτιολογία της ψύχωσης και της καταθλιπτικής διαταραχής είναι ότι τα αίτιά τους είναι τελείως διαφορετικά. Αποτέλεσμα αυτής της άποψης είναι να θεωρούνται οι δύο αυτές ομάδες παθήσεων ώς τα δύο άκρα ενός φάσματος. Το μεσαίο κομμάτι του φάσματος, σύμφωνα με αυτή την άποψη το καταλαμβάνει τη σχιζοσυναισθηματική διαταραχή όπου έχουμε συνύπαρξη των δύο κατηγοριών. Με βάση αυτή την άποψη, οι ασθενείς που εμφανίζουν και ψυχωτικά και καταθλιπτικά συμπτώματα, έχουν δυστυχώς δύο παθήσεις οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν παράλληλα μεν, ξεχωριστά δε.

myspectrum0Η εναλακτική άποψη, θεωρεί ότι η ψύχωση είναι μιά πιό βαριά μορφή μιάς νοσολογικής κατηγορίας και η κατάθλιψη είναι πιό ελαφριά μορφή της ίδιας κατηγορίας. Σύμφωνα με αυτήν την άποψη τα αίτια είναι κοινά και το άν θα εμφανιστούν ψυχωσικά ή καταθλιπτικά μόνο στοιχεία, εξαρτάται από την ένταση και τη βαρύτητα της νόσου. Το πιό αντιπροσωπευτικό δείγμα αυτής της θεώρησης είναι η “επιλόχεια κατάθλιψη-ψύχωση”. Σ’ αυτήν έχουμε κοινό αίτιο που είναι ο τοκετός και οι συνδεόμενες με αυτόν δραματικές ορμονικές μεταβολές και επομένως η θεραπεία θα πρέπει να είναι παρόμοια, αλλά πιό “επιθετική” (έντονη) όταν έχουμε ψυχωτικά στοιχεία.

Γενετική αλληλοεπικάλυψη (Genetic Overlap)

Η κληρονομησιμότητα (heritability) της σχιζοφρένειας είναι πολύ υψηλή της τάξης του 70-80%. Από την άλλη η συμμετοχή της κληρονομικότητας (του γενετικού υλικού) στην εμφάνιση της καταθλιπτικής διαταραχής είναι πολύ χαμηλή (γύρω στο 30%) συγκρινόμενη με αυτή της σχιζοφρένειας 4. Σημαντικές επίσης είναι οι διαφορές στις κλινικές εκδηλώσεις (συμπτώματα) μεταξύ αυτών των δύο παθήσεων. Παρόλα αυτά έχει βρεθεί ότι υπάρχει μία σημαντικού βαθμού γενετική αλληλοεπικάλυψη (δηλαδή ανωμαλίες στα ίδια γονίδια) για πέντε μείζονες ψυχικές διαταραχές όπως η καταθλιπτική διαταραχή, η σχιζοφρένεια, η διπολική διαταραχή, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής (ΔΕΠΥ) και ο αυτισμός (Autism Spectrum Disorders)5,6.

Πώς “αποφασίζεται” επομένως με ποιόν τρόπο θα εκφραστεί ο συγκεκριμένος γενότυπος στο συγκεκριμένο φαινότυπο συμπεριφορας; Με άλλα λόγια, τί παίζει ρόλο ώστε άτομα με το ίδιο γενετικό υλικό να εμφανίζουν διαφορετική ψυχική διαταραχή; Κι εδώ υπάρχει μία πιθανή απάντηση. Με βάση έρευνες που έγιναν σε γονίδια ζώων φαίνεται ότι ρόλο σ’ αυτή την “απόφαση”, το άν θα εμφανίσει τη μία ή την άλλη πάθηση, παίζει η αλληλεπίδραση γονιδίων – περιβάλλοντος7,8,9. Το πιό πιθανό είναι ότι το ίδιο θα συμβαίνει και στον άνθρωπο και επομένως να έχουν το ίδιο γενετικό υλικό ασθενείς με πολύ διαφορετικές διαγνώσεις.

Παραπομπές

*  http://www.psychiatrictimes.com/special-reports/exploring-psychosis-depression-interface-clinical-implications/page/0/1?GUID=59C8FDFD-0E2A-4D09-82B7-16EA9F86FCB4&rememberme=1&ts=01112016 date accessed 15.11.2016
1. Telles-Correia D, Marques JG. Melancholia before the twentieth century: fear and sorrow or partial insanity? Front Psychol. 2015;6:81.
2. Schneiderian first- and second-rank symptoms. Oxford Index. 2016.http://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100446318. Accessed September 12, 2016.
3. Wong AH, Van Tol HH. Schizophrenia: from phenomenology to neurobiology. Neurosci Biobehav Rev.2003;27:269-306.
4. Sullivan PF, Daly MJ, O’Donovan M. Genetic architectures of psychiatric disorders: the emerging picture and its implications. Nat Rev Genet. 2012;13:537-551.
5. Cross-Disorder Group of the Psychiatric Genomics Consortium. Identification of risk loci with shared effects on five major psychiatric disorders: a genome-wide analysis. Lancet. 2013;381:1371-1379.
6. Porteous DJ, Millar JK, Brandon NJ, Sawa A. DISC1 at 10: connecting psychiatric genetics and neuroscience.Trends Mol Med. 2011;17:699-706.
7. Feldcamp L, Doucel JS, Pawling J, et al. Mgat5 modulates the effect of early life stress on adult behavior and physical health in mice. Behav Brain Res. 2016;312:253-264.
8. Haque FN, Lipina TV, Roder JC, Wong AH. Social defeat interacts with Disc1 mutations in the mouse to affect behavior. Behav Brain Res. 2012;233:337-344.
9. Lipina TV, Zai C, Hlousek D, et al. Maternal immune activation during gestation interacts with Disc1 point mutation to exacerbate schizophrenia-related behaviors in mice. J Neurosci. 2013: 33:7654-7666.

(Visited 2,589 times, 43 visits today)

Spread the word. Share this post!

210 Comments

  1. Pingback: Buy real viagra

  2. Pingback: cialis india

  3. Pingback: cialis

  4. Pingback: cialis 20mg

  5. Pingback: cialis coupons

  6. Pingback: Generic viagra usa

  7. Pingback: Buy pfizer viagra online

  8. Pingback: cheap viagra for sale

  9. Pingback: cialis generico online

  10. Pingback: albuterol inhaler

  11. Pingback: cialis from canada

  12. Pingback: naltrexone hcl

  13. Pingback: how much is cialis

  14. Pingback: cialis over the counter 2020

  15. Pingback: viagra samples

  16. Pingback: bimatoprost ophthalmic solution 0.03% generic

  17. Pingback: best place to buy cialis online reviews

  18. Pingback: how to buy viagra online

  19. Pingback: chloroquine prophylaxis

  20. Pingback: viagra generic

  21. Pingback: viagra generic

  22. Pingback: viagra for sale

  23. Pingback: best over the counter ed pills

  24. Pingback: cheap erectile dysfunction

  25. Pingback: ed drugs

  26. Pingback: hydroxychloroquine tablet price in india

  27. Pingback: best online pharmacy

  28. Pingback: generic cialis

  29. Pingback: generic vardenafil

  30. Pingback: buy levitra online

  31. Pingback: levitra cost

  32. Pingback: online casino

  33. Pingback: cialis for sale

  34. Pingback: online casino with free signup bonus real money usa

  35. Pingback: viagra cheap

  36. Pingback: online gambling

  37. Pingback: casino moons online casino

  38. Pingback: real viagra pharmacy prescription

  39. Pingback: cialis buy

  40. Pingback: when will lumigan go generic

  41. Pingback: loans for bad credit

  42. Pingback: cialis 20 mg price

  43. Pingback: cash loan

  44. Pingback: instant loans

  45. Pingback: viagra 100mg

  46. Pingback: canadian pharmacy viagra legal

  47. Pingback: vegas best real money casinos

  48. Pingback: online casino games for real money

  49. Pingback: cialis to buy

  50. Pingback: tresa

  51. Pingback: online casino mac australia

  52. Pingback: Casinos 2020

  53. Pingback: 20 cialis

  54. Pingback: generic for cialis

  55. Pingback: 20 cialis

  56. Pingback: cialis buy

  57. Pingback: canadian healthcare viagra sales

  58. Pingback: online gambling

  59. Pingback: buy hydroxychloroquine online

  60. Pingback: online casinos

  61. Pingback: online gambling

  62. Pingback: slot games

  63. Pingback: viagra online

  64. Pingback: viagra without doctor prescription

  65. Pingback: generic name for viagra

  66. Pingback: tadalafil reviews

  67. Pingback: cialis online pharmacy

  68. Pingback: generic viagra without a doctor prescription

  69. Pingback: cialis 5 mg

  70. Pingback: viagra cost per pill

  71. Pingback: best online casino real money

  72. Pingback: casino games online

  73. Pingback: http://cialistodo.com/

  74. Pingback: cialis cialis generic

  75. Pingback: cheap Viagra 25 mg

  76. Pingback: Viagra 130mg united kingdom

  77. Pingback: order Viagra 150mg

  78. Pingback: Viagra 200mg cost

  79. Pingback: Viagra 50 mg usa

  80. Pingback: Viagra 50 mg australia

  81. Pingback: Viagra 200mg pharmacy

  82. Pingback: Viagra 100 mg online

  83. Pingback: cialis otc

  84. Pingback: Viagra 50mg cost

  85. Pingback: Viagra 120 mg tablets

  86. Pingback: Cialis 80 mg without a doctor prescription

  87. Pingback: Cialis 40mg without a prescription

  88. Pingback: Cialis 80mg generic

  89. Pingback: cheap Cialis 10mg

  90. Pingback: generic viagra names

  91. Pingback: Cialis 40 mg without prescription

  92. Pingback: order Cialis 40mg

  93. Pingback: where to buy viagra

  94. Pingback: Cialis 80mg generic

  95. Pingback: how to purchase Cialis 20mg

  96. Pingback: where can i buy Cialis 60mg

  97. Pingback: Cialis 80mg cheap

  98. Pingback: cheap sildenafil 25 mg

  99. Pingback: cost of tadalafil 80 mg

  100. Pingback: levitra 20 mg united states

  101. Pingback: lasix 100 mg nz

  102. Pingback: furosemide 100mg generic

  103. Pingback: propecia 5mg uk

  104. Pingback: lexapro 5 mg united kingdom

  105. Pingback: generic viagra cost

  106. Pingback: generic viagra names

  107. Pingback: abilify 20 mg cheap

  108. Pingback: actos 30 mg prices

  109. Pingback: aldactone 100 mg online

  110. Pingback: allegra 180mg pills

  111. Pingback: allopurinol 300mg cost

  112. Pingback: amaryl 1mg without prescription

  113. Pingback: amoxicillin 500 mg united kingdom

  114. Pingback: ampicillin 250mg canada

  115. Pingback: antabuse 500mg no prescription

  116. Pingback: antivert 25 mg pills

  117. Pingback: arava 20mg price

  118. Pingback: strattera 10mg without a doctor prescription

  119. Pingback: 1050 mg viagra pills

  120. Pingback: aricept 10 mg online

  121. Pingback: where to buy arimidex 1mg

  122. Pingback: where to buy tamoxifen 20 mg

  123. Pingback: cialis professional generic

  124. Pingback: how to buy ashwagandha 60caps

  125. Pingback: cheap atarax 25 mg

  126. Pingback: augmentin 875/125 mg generic

  127. Pingback: avapro 300mg united states

  128. Pingback: viagra recommended dosage

  129. Pingback: avodart 0,5 mg coupon

  130. Pingback: baclofen 25 mg pills

  131. Pingback: bactrim 400/80 mg online pharmacy

  132. Pingback: benicar 20 mg medication

  133. Pingback: boots cialis

  134. Pingback: Biaxin 500 mg price

  135. Pingback: cost of Premarin 0,625mg

  136. Pingback: where to buy buspar 5mg

  137. Pingback: generic cialis 100mg

  138. Pingback: cardizem 30mg united states

  139. Pingback: real viagra for sale

  140. Pingback: how to purchase casodex

  141. Pingback: cheap catapres 100 mcg

  142. Pingback: ceclor without prescription

  143. Pingback: ceftin uk

  144. Pingback: celebrex cheap

  145. Pingback: celexa 20mg uk

  146. Pingback: cephalexin 500mg without prescription

  147. Pingback: cipro 1000mg cost

  148. Pingback: claritin prices

  149. Pingback: casino games

  150. Pingback: wind creek casino online games

  151. Pingback: best online casino real money

  152. Pingback: online casinos

  153. Pingback: online casino real money us

  154. Pingback: chumba casino

  155. Pingback: casino online real money

  156. Pingback: online casino games real money

  157. Pingback: win real money online casino for free

  158. Pingback: online slots for real money

  159. Pingback: online car insurance quotes

  160. Pingback: car insurance quotes ontario

  161. Pingback: car insurance quotes companies in texas

  162. Pingback: insurance rates

  163. Pingback: auto home insurance

  164. Pingback: acceptance car insurance quotes

  165. Pingback: amica car insurance quotes

  166. Pingback: car insurance quotes online

  167. Pingback: car insurance price

  168. Pingback: multiple car insurance quotes

  169. Pingback: personal loans ma

  170. Pingback: payday loans denver

  171. Pingback: Best viagra alternative

  172. Pingback: no credit check payday loans

  173. Pingback: california installment loans

  174. Pingback: fast quick loans

  175. Pingback: mexican viagra online

  176. Pingback: instant bad credit loans

  177. Pingback: fast payday loans no credit checks

  178. Pingback: personal loans tulsa ok

  179. Pingback: cbd hemp oil benefits

  180. Pingback: hemp cbd oil side effects

  181. Pingback: cbd oil for sale in colorado springs

  182. Pingback: buy viagra express

  183. Pingback: viagra pro ingredients

  184. Pingback: best cbd oil for pets

  185. Pingback: female viagra pills price

  186. Pingback: best cbd oil for cancer treatment

  187. Pingback: how much cbd oil should i take daily

  188. Pingback: where can i get genuine viagra

  189. Pingback: amazon viagra pills

  190. Pingback: cbd oil benefits 2016 usa

  191. Pingback: viagra online american express

  192. Pingback: cbd oil for cancer pain

  193. Pingback: buddy group cbd oil mod

  194. Pingback: generic viagra without prescription

  195. Pingback: assignments help

  196. Pingback: viagra london

  197. Pingback: homework research

  198. Pingback: essay writing

  199. Pingback: ace homework

  200. Pingback: essay writing service review

  201. Pingback: buy an essay

  202. Pingback: write essay online

  203. Pingback: generic viagra price comparison

  204. Pingback: my paper writer

  205. Pingback: buying essays

  206. Pingback: write college essay

  207. Pingback: cheap cleocin 300 mg

  208. Pingback: clomid 25 mg for sale

  209. Pingback: sildenafil citrate tablets 100mg

  210. Pingback: Drug viagra

Leave Comment

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης

Νευρολόγος - Ψυχιατρος